Darts 501 is de populairste spelvariant en wordt zowel tijdens informele wedstrijden als op professionele toernooien gespeeld. Iedere speler begint met 501 punten en probeert de score zo snel mogelijk exact naar nul te brengen. Bij Straight In, Double Out tellen de punten vanaf de eerste dart, maar de laatste dart waarmee de leg wordt beëindigd, moet in een dubbel vak landen.
Hoewel de regels eenvoudig lijken, vraagt goed 501-spel om meer dan alleen mikken op het vak met de hoogste waarde. Regelmaat, het plannen van de finish, snel rekenen en het kiezen van combinaties die een prettige dubbel overlaten zijn essentieel.
Wat betekent Straight In?
Straight In betekent dat een speler vanaf de eerste dart punten kan scoren. Het is niet nodig om eerst een dubbel te raken. Iedere geldige score wordt direct van 501 afgetrokken.
Dit is de eenvoudigste en meest gebruikelijke manier om een leg te beginnen. Vanaf de eerste beurt kan de speler zich richten op het scoren van zo veel mogelijk punten. Het meest gekozen doel is triple 20, oftewel T20, goed voor 60 punten.
De hoogste mogelijke score in één beurt is 180 punten en daarvoor moeten alle drie de darts T20 raken. Dat betekent echter niet dat iedere dart altijd op T20 moet worden gegooid. Voor beginners is regelmaat belangrijker dan een incidenteel hoge score. Drie keer single 20 levert 60 punten op, terwijl drie onnauwkeurige pogingen op T20 veel lager kunnen uitvallen.
Wat betekent Double Out?
Double Out betekent dat de laatste dart waarmee de leg wordt beëindigd in een dubbel vak moet landen. Bij 40 resterende punten kan de speler uitgooien met D20. Bij 32 punten is D16 een logisch doel en bij 24 punten D12.
Ook de bull kan een leg beëindigen. De outer bull is 25 punten waard, terwijl de inner bull 50 punten waard is en als dubbel telt.
Bij Double Out moet de score exact op nul uitkomen. Scoort een speler te veel punten, blijft er één punt over of wordt nul bereikt zonder een dubbel te raken, dan is er sprake van een bust. De score gaat terug naar de stand aan het begin van de beurt en de resterende darts vervallen.
Een speler die bijvoorbeeld met 32 punten aan de beurt begint, kan de leg beëindigen met D16. Wordt alleen single 16 geraakt, dan blijven 16 punten over en kan D8 worden geprobeerd. Worden er 17 punten gescoord, dan blijven er 15 over – een score die nog kan worden uitgegooid, maar extra voorbereiding vereist.
De belangrijkste strategie: denk aan de volgende dart
Bij 501 moet je niet alleen naar de huidige dart kijken. Voor de worp is het verstandig om te weten welke score na een treffer overblijft en welke mogelijkheden de volgende darts bieden.
Dat wordt vooral belangrijk wanneer de score onder ongeveer 230 punten komt. Vanaf dat moment kun je jezelf klaarzetten voor een checkout met drie darts. De hoogste checkout is 170:
T20, T20, Bull.
Niet iedere score onder 170 kan echter met drie darts worden uitgegooid. De zogenoemde bogey numbers 169, 168, 166, 165, 163, 162 en 159 hebben geen checkout met drie darts. Daarom is het verstandig om te voorkomen dat je deze scores overlaat.
Heb je 229 punten en raak je T20, dan blijven 169 punten over, die niet met drie darts kunnen worden uitgegooid. T19 kan dan een betere keuze zijn. Een treffer van 57 punten laat 172 over en biedt in de volgende beurt een betere mogelijkheid om een finish voor te bereiden.
De beste dubbels
D20, oftewel 40 punten, wordt vaak gezien als een zeer praktische finish. Het vak bevindt zich bovenaan het bord en wanneer de dart naar binnen afwijkt en single 20 raakt, blijft D10 over.
Ook D16 is erg populair. De score 32 kan stap voor stap worden gehalveerd:
D16 → D8 → D4 → D2 → D1.
Wanneer de speler een single raakt in plaats van de dubbel, blijft er nog steeds een even score en een volgende dubbel over. Daarom is 32 een van de beste scores om te laten staan.
Andere prettige dubbels zijn:
- 40 – D20
- 36 – D18
- 32 – D16
- 24 – D12
- 20 – D10
- 16 – D8
Het is belangrijk om je favoriete dubbel te kennen. Wanneer je D16 het beste raakt, kun je je spel zo plannen dat je 32 punten overlaat. Je hoeft niet altijd de route te kiezen die professionals het vaakst gebruiken. De beste route is de route die past bij je eigen trefzekerheid.
Belangrijke hoge checkouts
Het is verstandig om de belangrijkste hoge finishes geleidelijk te leren:
- 170 – T20, T20, Bull
- 167 – T20, T19, Bull
- 164 – T20, T18, Bull
- 161 – T20, T17, Bull
- 160 – T20, T20, D20
- 158 – T20, T20, D19
- 157 – T20, T19, D20
- 156 – T20, T20, D18
- 154 – T20, T18, D20
- 152 – T20, T20, D16
- 150 – T20, T18, D18
- 148 – T20, T16, D20
- 146 – T20, T18, D16
- 144 – T20, T20, D12
- 141 – T20, T19, D12
- 140 – T20, T20, D10
Je hoeft niet de volledige tabel in één dag te leren. Begin bij voorkeur met scores onder 100, omdat die in amateurwedstrijden het vaakst voorkomen.
Handige combinaties onder 100 punten
Veel scores met twee cijfers kunnen met twee darts worden uitgegooid:
- 100 – T20, D20
- 96 – T20, D18
- 92 – T20, D16
- 88 – T20, D14 of T16, D20
- 84 – T20, D12
- 80 – T20, D10 of T16, D16
- 76 – T20, D8
- 72 – T16, D12
- 68 – T20, D4
- 64 – T16, D8
- 60 – 20, D20
- 56 – 16, D20
- 52 – 20, D16
- 48 – 16, D16
- 44 – 12, D16
- 42 – 10, D16
Bij sommige scores is het veiliger om op een groot single vak te mikken dan op een triple. Heb je 60 punten over, dan is 20, D20 veiliger dan een poging op T20. Een treffer in T20 zou nul opleveren zonder afsluitende dubbel en dus een bust betekenen.
Hoe reageer je na een misser?
Een goede combinatie houdt rekening met de mogelijkheid van een afwijkende worp. Professionals kiezen vaak vakken waarbij ook na een treffer in het single segment nog een realistische checkout overblijft.
Bij 80 punten is T20, D10 een populaire route. Raak je alleen single 20, dan blijven 60 punten over, die met 20, D20 kunnen worden uitgegooid. Bij 82 punten is de bull een goede keuze. Een treffer van 50 laat D16 over, terwijl de outer bull van 25 punten 57 overlaat, dus 17, D20.
Gooi de volgende dart niet automatisch. Bereken na iedere dart de resterende score opnieuw en kies indien nodig een andere route. Enkele seconden nadenken kunnen voorkomen dat je één punt overlaat of onnodig bust gaat.
Scoren aan het begin van de leg
Aan het begin van de leg draait het vooral om regelmatig punten scoren. Het standaarddoel is T20, maar als de darts vaak in 1 en 5 terechtkomen, kan T19 een betere keuze zijn. Missers in de aangrenzende vakken 7 en 3 kunnen minder kostbaar zijn.
Verander niet na iedere mindere dart van doel. Werk aan een herhaalbare houding, grip en werpritme. Een hoog gemiddelde ontstaat vooral door zeer lage beurten te beperken, niet alleen door af en toe 180 te gooien.
Het is verstandig om scoringstraining en finishtraining van elkaar te scheiden. Je kunt series uitsluitend op T20, T19 en T18 gooien en daarna het uitgooien van scores tussen 40 en 100 oefenen.
Hoe train je Double Out?
Een goede oefening is Around the Clock Doubles. Daarbij probeer je achtereenvolgens D1, D2, D3 en alle andere dubbels tot en met D20 en de bull te raken.
Een andere effectieve oefening begint bij 40 punten. Probeer de score binnen drie darts uit te gooien. Na een succesvolle finish verhoog je de waarde bijvoorbeeld naar 44, 48, 52 en 56. Zo train je zowel de basisdubbels als de voorbereidende worpen.
Je kunt ook willekeurige scores tussen 61 en 100 kiezen en vóór de eerste dart hardop de geplande combinatie noemen. Dat verbetert het rekenen en het nemen van beslissingen onder druk.
De belangrijkste regels voor effectief spel
Bij 501 wint niet altijd de speler die aan het begin de meeste punten scoort. Het belangrijkste is om kansen op het uitgooien van de leg te benutten. Een speler kan een hoog gemiddelde hebben en toch verliezen door een laag percentage op de dubbels.
Daarom:
- Richt op hoge waarden, maar geef regelmaat voorrang boven spectaculaire worpen
- Begin de checkout te plannen voordat de score onder 170 komt
- Vermijd bogey numbers
- Probeer je favoriete dubbel over te laten
- Bereken de score opnieuw na iedere dart
- Oefen checkouts net zo vaak als T20
- Houd hetzelfde werpritme aan, vooral bij het uitgooien van de leg
De beste strategie in 501 combineert nauwkeurigheid, rekenen en rustige besluitvorming. Hoge scores geven een voordeel, maar uiteindelijk bepaalt het succes op de dubbels wie er wint.